Career Guidance Sri Lanka

මින් පෙර ලිපි තුනකින් අපි කතා කළා,

සුදුසුකම් සකසා ගන්නා ආකාරය

සූදානම් වන ආකාරය

හා

වේදිකාව සකසා ගන්නා ආකාරය ගැන.

අද කතා කරමු, ඔබගේ මානසිකත්වය සකසා ගන්නා හැටි.

1. ඔබගේ ආකල්ප වෙනස් කරගන්න.

ඔයා රැකියාවක් හොයනව තමයි. නමුත්, "මම රැකියාවක් හොයනව" කියල හිතාගෙන සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට යන එකයි, "ඔයාලට කරගන්න තියෙන වැඩ ටික කරල දෙන්නයි මම එන්නෙ" කියල හිතාගෙන සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට යන එකයි අතර ලොකු වෙනසක් තිබෙනවා. ඔයා රැකියාවක් හොයනවා කියන්නෙ ඔයාට යමෙක් යම් දෙයක් දෙයි කියල ඔබ බලපොරොත්තුවෙන් ඉන්නව කියන එකනෙ. ඉතින් ඒකට මොකද්ද කරන්න ඕනෙ? ඒ අයගෙ හිතට වදින විදිහට, ඒ අයට ඔයාට කැමති වෙන විදිහට හැසිරෙන්න ඔබට සිදු වෙනවා. 

ඔබ ගැන හොඳ අදහසක්, ඔබ රැකියාවක් බලාපොරොත්තුවෙන් යන තැන ඉන්නගෙ හිතේ ඇති කරනවටත් වඩා ඔබ කළ යුතු දෙයක් තිබෙනවා. ඒ මොකද්ද? "ඔවුන්ට සහය වීමට ඔබට හැකියාව හා දැනුම තිබෙනවා" කියල පෙන්නන එක. 

ඔබ සම්මුඛ පරීක්ෂණයට මුහුණදෙන වෙලාවෙ කියන වචන වලින්, හැසිරෙන ආකාරයෙන්, සියළු දෙයින් ඔබ පෙන්විය යුතුයි, "මම මෙන්න මෙහෙම තමයි ඔබගේ ආයතනයේ අභිවෘද්ධිය වෙනුවෙන් වැඩ කරන්නේ" කියන එක. 

2. ස්ථාවර වෙන්න.

ඔබ මේ වෙනකොට රැකියා කිහිපයක්ම කරල තිබෙන කෙනෙක් වෙන්න ඉඩ තිබෙනවා. ඒ ඇයි කියන ප්‍රශ්නය ඔබෙන් අනිවාර්යයෙන්ම සම්මුඛ පරීක්ෂකයින් අසනවා. ඉතින් ඊට හොඳ පිළිතුරක් සකසාගෙන තියාගන්න. ඊට අමතරව ඔබට මේ රැකියාවේ ස්ථාවර විය යුත්තේ ඇයි යන්න පිළිබඳවත් හොඳ විස්තරයක් සකසා ගන්න. කිසිම සමාගමක් කැමති නෑ, ටික කාලයක් ඉඳල යන්න යන කෙනෙක්ව රැකියාවට ගන්න. 

ඔබ දැන් ඉන්න මට්ටම මොකද්ද, ඔබ ඒ මට්ටමේ තවත් කොතෙක් කාලයක් ඉන්න බලාපොරොත්තු වෙනවාද, ඉදිරියට යන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳවත් කෙටියෙන් සඳහන් කළ හැකි විස්තරයකුත් සූදානම් කරගන්න.

මේ රැකියාව, මේ ක්ෂේත්‍රය තුළට ඔබ ඇතුළු වන්නේ ඇයි යන්නටත් පිළිතුරු ලබා දෙන්න ලෑස්ති වෙලා යන්න. ගැළපෙන හේතුන් ලබාදෙන්න. උදා: මේ ක්ෂේත්‍රයේ තමයි මේ වගේ ව්‍යාපාරයක් පවත්වාගෙන යාම සඳහා අවශ්‍ය ඉහළම තාක්ෂණය තිබෙන්නේ. ඉතින් මම මේ ක්ෂේත්‍රයට කැමති උනා" වගේ.

3. හැකියාවන්ට රැකියාවක් සොයන්න, රැකියාවකට හැකියාවන් බලන්න එපා.

හුඟක් අය කරන වැරදි දෙයක් තමයි, යම් රැකියාවක් තෝරාගෙන ඊට තමන් ගැළපෙනවද. ඊට අවශ්‍ය වෙන හැකියාවන් හා සුදුසුකම් මොනවාද කියල හොයන එක. එහෙම නෙමෙයි, අනිත් පැත්තට කරන්න උත්සාහ කරන්න.

• ඔබගේ හැකියාවන් ලැයිස්තුවක් සකසන්න. ඊට පස්සෙ බලන්න ඒ හැකියාවන්ට ගැළපෙන ක්ෂේත්‍ර මොනවාද, ආයතන මොනවාද, රැකියා මොනවාද කියල. ඔබෙන් වැඩක් වෙන රැකියා මොනවාද කියල. එහෙම එකකින් තමයි ඔබටත් අදාල සමාගමටත් සෑහීමකට පත් වෙන්න පුළුවන් වෙන්නෙ.
• ඔබ සොයා ගන්නා ලද රැකියා අවස්ථාව ඔබට, ඔබගේ පෞරුෂයට, ඔබට අවශ්‍ය වැටුපට හරියන රැකියාවක්ද කියල බලන්න. මොකද ඒ දේවල් ඔබට ගැළපුනේ නැත්තම් ඔබ ඒ රැකියාවෙන් සෑහීමට පත් වන එකක් නෑ. 
• ඔබට උදේ පාන්දර ඇහැරෙන්න බැරි නම්, නැතිනම් රාත්‍රී සේවයේ යෙදෙන්න බැරි නම්, පාන්දර රැකියාවට යන්න ඕනෙ, නැතිනම් රාත්‍රී සේවා මුර කරන්න තිබෙන රැකියාවක් ඔබට හරියන්නෙ නෑනෙ, නේද?
• බය වෙන්න එපා. ඔයාට ගැළපෙන රැකියා අවස්ථාවක් දැක්කොත්, ඒකෙ තියෙන සියළුම සුදුසුමක් ඔයාට නැති උනා කියල ඒක අත ඇරල දාන්න එපා. සමාගමක් රැකියා අවස්ථා වල දැන්වීම් පල කරන්නෙ, ඔවුන් හොයන හරියටම ගැළපෙන රැකියා අපේක්ෂකයෙකුට තිබිය යුතු සුදුසුකම් යොදල. නමුත් 100%ක්ම ඒවට ගැලපෙන කෙනෙක්ම ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙන්නෙ නෑ. එහෙම හිටියොත් ඉතින් එයාලගෙත් වාසනාවකට තමා. ඒවායින් යම් ප්‍රමාණයක් හරි ඔබට තිබෙනවා නම් අනිවාර්යයෙන්ම ඔබ ඒ රැකියා ඇබෑර්තුව ගැන සැළකිලිමත් වෙන්න ඕනෙ. ඔබට තිබෙන සුදුසුකම් ඔබ කොහොමද ඔවුන්ට කියල ඔවුන්ගේ සිත දිනාගන්නේ කියල හිතල සැළසුම් කරගන්න ඕනෙ. ඒත් එක්කම පසු කාලීනව (රැකියාව තුළ සිට) ඒ ඔබට තිබුණෙ නැති සුදුසුකම් ලබා ගන්නත් ඔබ සැළසුම් කරගෙන ඒවාත් ලබා ගත යුතු වෙනවා. එතන තමයි ඔබගේ රැකියාව තුල වර්ධනය සිදු වන්නේ. 

ඉතින් මෙතනින් මේ රැකියාවක් සොයා ගන්නා ආකාරය පිළිබඳ සාකච්ඡා කෙරෙන ලිපි මාලාව අවසන්. නමුත් මේ විෂයය ගැන කතා කරල ඉවර නෑ. මේ පිළිබඳව තවත් අපි කතා කරමු ඉදිරියේදී.

මේ ලිපි කෙලින්ම ඔබ වෙත ලබා ගන්න,, පහත ඔබගේ ඊ මේල් ලිපිනය ඇතුලත් කරන්න.

මින් පෙර ලිපි දෙකකින් අපි කතා කළා,
සුදුසුකම් සකසා ගන්නා ආකාරය
හා
සූදානම් වන ආකාරය
ගැන.
අද කතා කරමු, තවත් සූදානම් වන හැටි.

1. අවිධිමත් සම්මුඛ පරීක්ෂණ සිදු කරන්න.
මේක ලංකාවෙ සිදු වෙන්නෙ නැති උනත්, වෙනත් රටවල් වල නම් සිදු වෙනවා. යම් වෘත්තිකයෙක් හමු වෙලා නැති නම් එහෙම කෙනෙක්ට තේ එකකට, කෑමකට ආරාධනා කරල, ඔහුත් එක්ක / ඇයත් එක්ක, වර්තමාන රැකියා ගැන, කර්මාන්ත ගැන, ඔහුගේ / ඇයගේ රැකියාව ගැන සාකච්ඡා කිරීම. හැබැයි මතක තියාගන්න ඕනෙ, ඇතිවෙන්න ප්‍රශ්න ලෑස්ති කරගෙන යන්න.

• මතක තියාගන්න, මේ හමුවීම, ජොබ් එකක් අල්ලගන්න කරන හමුවීමක් නෙමෙයි, අන්තර් සබඳතා ඇති කරගන්න දැනුම ලබා ගන්න කරන හමුවීමක්.
• ඒ අය හරහා ක්ෂේත්‍රයේ ඉන්න වෙනත් ප්‍රවීණයන්, වෘත්තිකයින් ගැන තොරතුරු දැනගන්නත් පුළුවන්. ඉතින් මේක හොඳ ක්‍රමයක් සබඳතා ගොඩ නඟාගන්න.
• ඉතින් හමුවීම අවසන් වන විට, ඔබට පුළුවන් ඔහු / ඇය කැමති නම් ඔවුන් සම්බන්ධ කරගත හැකි වෙනත් විස්තර ඉල්ලා ගන්නට. ඔබේ විස්තරත් ඔවුන්ට දෙන්න අමතක කරන්න එපා. 

මේ හමුවීමෙන් ඔබට ඇයගේ / ඔහුගේ සිත දිනාගන්න පුළුවන් උනා නම්, ඔවුන්ට දැනගන්නට ලැබෙන ඇබෑර්තුවකට ඔබව රෙකමදෝරු කරන්න උනත් ඔවුන් ඉඩ තිබෙනවා.

2. විවිධ අය සමඟ සම්බන්ධ වන්න.
ඔබ දන්නවද? වැඩ කරන්න හොඳම සමාගම්, තමන්ට අවශ්‍ය සේවකයින් වැඩිපුරම සොයාගන්නෙ එම සමාගමේ පුද්ගල සබඳතා හරහායි. ඉතින් ඔබ මොකද්ද කරන්න ඕනෙ? ඔබට සිටින මිතුරන්, නෑදෑයින් සේවය කරන සමාගම් වල ඔබට ගැළපෙන රැකියා අවස්ථා තිබෙනවාද කියල ඔවුන්ගෙන් අහල බලන්න. තිබෙනවා නම් ඔබව ඊට රෙකමදෝරු කරන්න හැකියාවක් තිබෙනවාද කියල අහල බලන්න. තදින් කියන්නත් එපා, ඕනෙවට වඩා වැළපෙන්න යන්නත් එපා. හරියටම ඔබට ඕනෙ දේ කියන්න. ඒත් එක්කම කියන්න ඔබ ඕනෙම දේකට නම්‍යශීලී බව. සමහරවිට ඔබට හරියටම අවශ්‍ය රැකියා ඇබෑර්තු එතන නොතිබෙන්න ඉඩ තිබෙනවා. මේ අවස්ථාවේදී ඔබ අවස්ථානුකූලව නම්‍යශීලී විය යුතුයි. පස්සෙ පුළුවන් වැටුප් වර්ධක ඉල්ලන්න, රැකියාව වෙනත් තනතුරකට මාරු කරගන්න වගේ දේවල් කරන්න.

• ඔබ ඔබගේ resume එකේ දාල තිබෙන නිර්දේශකයින් (Referees) එක්ක කාලෙන් කාලෙට කතා කරන්න. ඒකෙ ප්‍රයෝජන දෙකක් තිබෙනවා. 1. ඔවුන්ට ඔබ ගැන මතකය අලුත් කරන්න. ඔබ ගැන හොඳ මතකයන් තිබෙන අය වෙන්න ඕනෙ ඔබගේ නිර්දේශකයින්. 2. ඔවුන් හරහා වුවත් ඔබට රැකියා ඇබෑර්තු ගැන තොරතුරු ලබාගන්න අවස්ථා සැළසෙන්න පුළුවන්. ඒත් එක්කම ඔබගේ resume එකෙහි නවතම සංස්කරණයක් ඔවුන්ට ලබා දී ඔවුන්ට ඔබ ගැන දැනුම දෙන්නටත් උවමනායි.
  මට අවස්ථාවක් මතකයි විශ්ව විශ්ව විද්‍යාලයේදී සිදු උනු. අපි විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉගෙනීම අවසන් කර මාස 7-8ක් ගිහිල්ල. මම වරක් ගියා අපේ දෙපාර්තමේන්තුවට යම් අවශ්‍යතාවයකට අපේ Department Head මුණගැහෙන්න. එතන මම ඉන්නවිට ඇයට දුරකතන ඇමතුමක් ආව. කතා කළ කෙනා ඇසුවේ අපේ දෙපාර්තමේන්තුවේ සිටි සිසුවෙක් ගැන. ඇය කිව්ව "ඔව් ඔව්, ඒ student හොඳට වැඩ කළා, බාහිර කටයුතු වලටත් සහභාගී උනා. හොඳට perform කළ ළමයෙක්" කියල. ඊට පස්සෙ ඇය මගෙන් ඇහුව, "කවුද මාධව ඔයාලගෙ බැච් එකේ <මගෙ මිතුරෙක්ගෙ නමක්> කියන්නෙ?" කියල!!!
  ඉතින්, අන්න ඒ වගේ අවස්ථාවකට ඔබගේ නිර්දේශකයා පත්වන්නට ඔබ ඉඩ තබන්න එපා. බැරි වෙලා හරි ඒ ආකාරයේ ඇමතුමක් එන වෙලාවෙ ඔහු/ඇය යම් තරහකින්/සිත් තැවුලකින් සිටියා නම්, අනිවාර්යයෙන්ම කියයි, "මට මතක නෑ" "මම දන්නෙ නෑ" වගේ දෙයක්. එතනින්ම ඔබේ අවස්ථාව ඔබට අහිමි වෙනවා. 

• තවත් දෙයක්. ඔබට කෙලින්ම තිබෙන සබඳතා ගැන විතරක් බලමින් ඉන්න එපා. ඊටත් එහාට යන්න. දුර්වල සබඳතා උනත් වටිනවා. ඔබගේ සොහොයුරා වැඩ කරන ආයතයේ රැකියා අවස්ථාවක් ඔබට කියාවි යයි ඔබ බලාපොරොත්තු වෙනව. නමුත් ඔහුගේ මිතුරෙකු වැඩ කරන සමාගමක ජොබ් එකක් තිබ්බොත්? අන්න ඒ වගේ සබඳතා හරහා උනත් රැකියා සොයන්නට පුළුවන්.
  ඉතින් ඒ වගේ දුර සම්බන්ධතා එක්කත් කතා කරල බලන්න අමතක කරන්න එපා. 

3. ස්වේච්ඡාවෙන් සම්බන්ධ වන්න.
ඔබ දැනටමත් කරන්නේ නැති නම්, ඔබ කැමති ආකාරයේ දෙයක් සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කරන ආයතනයකට ස්වේච්ඡාවෙන් සහය වන්න. (ඔවුන් ස්වේච්ඡා සේවකයින් යොදා ගන්නවා නම්) මුලදි ඉතින් පොඩි පොඩි කම්මැලි වැඩ කරන්න වෙයි. නමුත් ටික කාලයකදි ඔයා මහන්සි වෙලා වගකීමෙන් වැඩ කරනව වගේ පෙනුනොත් එයාල ඔයාට වඩා වැදගත් ලොකු වැඩ දෙයි. මේකෙන් ඔයා වැඩ කරනව විතරක් නෙමෙයි, ඔයාට එක එක වැදගත් අයව හඳුනා ගන්න ඔවුන් එක්ක සම්බන්ධ වෙන්න හැකියාව ලැබෙනවා. ඒත් එක්කම ඒ කරන වැඩ ඔයාගෙ Resume එකට එකතු කරන්නත් පුළුවන්. හුඟක් සමාගම්, එහෙම සමාජ සේවයක් කරන පුද්ගලයින්ව රැකියාවන්ට ගන්න කැමතියි.

• විවිධ පුහුණු කාලයනුත් මේකට වැටෙනව. Internships නැත්තම් Vocational Training කියන්නෙ. සමහරක් ඒවායේදී යම් ගෙවීමක් කරනව, සමහර තැන් වල ගෙවන්නෙ නෑ. නමුත් මේක ඉතාම හොඳ අවස්ථාවක් ඔබට රැකියාවක් ස්ථාවර කරගන්න. මොකද තැන ඔබ දන්නව, කරන්න තියෙන වැඩ දන්නව, එතන ඉන්න අයව දන්නව. ඔබ ඒ ඉන්න කාලය හොඳින් වැඩ කළොත් ඔබට එතන එන ඇබෑර්තුවකට ඉල්ලුම් කර ඉහළින්ම ජය ගන්න හෝ ඇබෑර්තුවකට ආයතනය මගින්ම ඔබට කතා කරන්නට ඉඩ තිබෙනවා. 
• ඔබ විශ්වාස කළත් නොකලත්, ස්වේච්ඡා සේවා හා Interns කියන්නෙ හුඟක් ආයතන කෙලින්ම රැකියා වලට සේවකයින් බඳවා ගන්නා ප්‍රධාන ක්‍රම දෙකක්. මොකද ඒ දෙකේදිම, ආයතනය ඒ පුද්ගලයින් ගැන හොඳින්ම දන්නවා. දැන් කාලෙ සමාගම් ටිකක් අදිමදි කරනව, මුදල් වැය කරල අඳුරේ අප පත ගානව වගේ නොදන්නා අයව රැකියාවට ගන්න. දන්න කෙනෙක්ව ගන්න එක ලාභදායී හා පහසු ක්‍රියාවක්. ඉතින් ඔබ හොදට වැඩ කරල වර්ණ පෙන්නුවොත්, සමාගමක් කිසි විටෙක කැමති වෙන්නෙ නෑ ඔබ වගේ වටිනා කෙනෙක්ව නැති කරගන්න. 

4. කතා කරල බලන්න.
ඔබට වැඩ කරන්න කැමැත්තක් තිබෙන ආයතනයක ඔබට සහයක් විය හැකි කෙනෙක්ව තෝරාගෙන (HR Manager වගේ කෙනෙක්) ඔහුට / ඇයට දුරකථන ඇමතුමක් දීල නිකමට පරික්ෂා කරල බලන්න ඔබට ගැළපෙන ආකාරයේ රැකියා ඇබෑර්තු ඔවුන්ගේ සමගමේ තිබෙනවාද කියල. නැති උනා කියල පසු බසින්න එපා. ඔවුන්ගෙන් වැඩි විස්තර විමසන්න. ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ කොහොම අයවද, මොන වගේ සුදුසුකම් තිබෙන අයද  වගේ දේවල්. ඒත් එක්කම අහන්න ඔබේ Resume එකක් එවන්නද කියල. ඔහුගේ / ඇයගේ ඊ මේල් ලිපිනය් එහෙම ඉල්ලගන්න. ඔහු / ඇය එකඟ උනොත් දුරකතනයේ ගත කළ කාලයට, ලබා දුන් විස්තර වලට ස්තුතිවන්ත වන ගමන් ඔබගේ resume එකක් යවන්න. එතකොට අනාගතයේදී හෝ ඇබෑර්තුවක් ලැබුනොත් ඔබට කතා කරන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඔබේ යම් වටිනාකමක් හෝ තිබෙන බව ඔවුන් දැක්කොත් ඔබගේ resume එක ඔවුන් ෆයිල් කරල තියා ගනීවි.

• මට්ටමෙන් ටිකක් පහත රැකියා උනත් විමසල බලන්න. මොකද ඔබට සුදුසුකම් හා පළපුරුද්ද දියුණු කර ගැනීමට ඒක අවස්ථාවක් වෙන්න පුළුවන්. නැතිනම් ඔවුන්ගේ සමාගමේ පුහුණු වැඩසටහන් එහෙම තිබෙනවා නම් ඒවත් වටිනවා.
• හැම දුරකතන ඇමතුමකටම පස්සෙ ඒ ඇමතුමෙන් ලබා ගත්තු විස්තර හා ඔවුන් ඔබගෙන් ඇසූ ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු සකසා ගන්න. ඊලඟ ඇමතුම වඩා සැලසුම් සහගතව හා ව්‍යක්ථ ලෙස පිළිතුරු දෙන්න සූදානම් වෙන්න. සමහර විට ඒ දුරකතන ඇමතුමක් ඔබගේ මූලික සම්මුඛ පරීක්ෂනයක් වෙන්න උනත් ඉඩ තිබෙනවා. ඉතින් හොඳින් සූදානම් වෙලා කතා කරන එක ඉතාම වටිනව.
• හැකියාවක් තිබෙන අවස්ථාවක, කාලයක් වෙන් කරගෙන හෝ නොගෙන, සමාගමක අදාල පුද්ගලයෙකු ගිහිල්ල මුණ ගැහෙන්න (HR Manager). මොකද දුරකතනයෙන් කතා කරල resume එකකින් කෙනෙක්ව රැකියාවකට ගන්න හිතනවට වඩා ඔවුන් හිතන්නෙ කෙලින්ම මනුස්සයෙක් තෝරාගන්න. ඉතින් කෙලින්ම ගිහිල්ල මුණ ගැහිල කතා කරන එක ඉතාම බලවත් වෙන්න ඉඩ තිබෙනව. රැකියා අවස්ථා ගැන විස්තර දැනගන්න ආවෙ කියන්න. Resume එකක් අරගෙන යන්න අමතක කරන්න එපා. ඔහුට / ඇයට ඔබ හොඳ Personal Impression එකක් ලබා දුන්නා නම් ඔබ ඔබේ වැඩේ හරියට කරල තියෙනව. සමහර විට එතන ඇබෑර්තුවක් තිබිල ඒක ඔබේ සුදුසුකම් වලට නොගැළපෙන්න උනත් ඉඩ තිබෙනව. නමුත් ඔබ, ඔබ ගැන හොඳ හැඟීමක් ඔහුගේ හිතට දුන්න නම් ඔබට රැකියාව ලැබෙන්න උනත් ඉඩ තිබෙනව. මොකද හැම වෙලේම රැකියාව ලැබෙන්නෙ සුදුසුම කෙනාට නෙමෙයි, සම්මුඛ පරීක්ෂණය මෙහෙයවන කෙනා කැමති කෙනාටයි.
• එහෙම රැකියාවක් ලැබුණෙ නැතත් දුක් වෙන්න එපා. ඔබ කෙනෙක් හඳුනා ගත්ත. ඒක අඩුවට තකන්න එපා. ඒ පුද්ගලයා එක්ක ඔබ හොඳ සබදතාවයක් ඇති කර ගත්ත නම් ඔහුට ලැබෙන වෙනත් රැකියා ගැන විස්තර උනත් ඔබට ලබා දෙන්න ඔහු පැකිළෙන්නෙ නෑ.

ඊලඟට කතා කරමු අපි, කොහොමද ඔයාගෙ මානසිකත්වය සකසා ගන්නේ කියල.



ඔබගේ ඊ ලිපිනය එකතු කරන්න:

මුල් ලිපියෙන් අපි කතා කළානෙ සුදුසුකම් සකසා ගන්නා ආකාරය ගැන. මේ ලිපියෙන් කතා කරමු අපි කොහොමද සූදානම් වන්නේ කියල. 

1. ප්‍රායෝගික ගැටළුවකට මුහුණදෙන ආකාරය විමසන සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට සූදානම් වන්න.

ඔබ යම් අවස්ථාවක යම් ගැටළුවකට මැදි උනු අවස්ථාවකදී ඊට සාර්ථකව මුහුණ දුන්නේ කෙසේද යන්න ඔබෙන් විමසන්න ඉඩ තියෙනවා. ඔබව පරීක්ෂණයට ලක් කරන පුද්ගලයා ඉන් බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබව තෝරාගන්න සූදානම් වන රැකියාවේදී ඔබ යම් ගැටළුසහගත අවස්ථාවකට මුහුණ පෑ අවස්ථාවක ඔබ කෙසේ ඊට ප්‍රතික්‍රියා දක්වාවිද යන්න, ඔබ සාර්ථකව ගැටළුවට මුහුණ දී ගැටළුව විසඳා ගනීද යන්න වග පරික්ෂා කිරීමටයි.
ඔබට හැකියාව තිබෙන්න ඕනෙ ඔබගේ අතීත අත්දැකීම් උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරමින්, අවංක පිළිතුරු ලබා දෙන්න. නව ගැටළුව යම් මනඃකල්පිත අවස්ථාවක් වෙන්න උනත් පුළුවන්. ඔබ පිළිතුරු දිය යුත්තේ, "මගෙ අතීත අත්දැකීම් වලට අනුව නම් මම ඒ සේවා දායකයා කෙලින්ම සම්බන්ධ කරගෙන විස්තර ලබාගෙන මේ ගැටළුව මෙන්න මෙහෙම විසඳනවා...." වගේ පිළිතුරක්. මේ වර්ගයේ සම්මුඛ පරීක්ෂණ ප්‍රශ්න වලට ඔබ පිළිතුරු දෙන්න ඕනෙ කතාන්දරයක් කියනාකාරයටයි.

මේ වගේ අවස්ථා වල මෙන්න මේ වගේ ප්‍රශ්න අහන්න ඉඩ තිබෙනවා.

• ඔබ අකමැති පුද්ගලයෙකු සමඟ ඔබට වැඩ කරන්නට සිදු උනු අවස්ථාවක ඔබ ගැසිරුනු / ක්‍රියා කළ ආකාරය
• ඔබ යම් අවස්ථාවක අපහසුතාවයට පත් වුවත් ඔබ යම් අවස්ථාවක ගනු ලැබූ තීරණයක ඔබට එල්බ සිටින්නට සිදුවූ අවස්ථාවක්
• ඔබ සිදු කළ යම් නව්‍යතාවයකින් යුතු යම් දෙයක් නිසා ඔබගේ වැඩ කරන ස්ථානයේ සිදුවූ විශාල වෙනසක්
• සැමවිටම රැකියාවට ප්‍රමාදව පැමිණෙන සේවකයෙකුව ඔබ කොහොමද හසුරවාගත්තේ.

2. අදාල සමාගම ගැන සොයා බලන්න.
දැන් කාලෙ අන්තර්ජාලයෙන් ඕනෙම තොරතුරක් වගේ හොයාගන්න පුළුවන්නෙ. නමුත් හොයල නිකං ඉන්න එපා. ඒ දේවල් මතක තියාගන්නත් ඕනෙ. ඒ සමාගමේ Vision, Mission, Mission Statement වගේ දේවල් මතක තබාගන්න. ඊට අමතරව ඒ සමාගම සිදු කරන දේවල්, සමාගමට තිබෙන අන්තර්ජාතික සබඳතා වගේ දේවලුත්.

උදාහරණයක් විදිහට ඔබ ඉල්ලුම් කරල යම් උපකරණ අපනයනය කරන සමාගමකට නම්, එම සමාගම භාණ්ඩ අපනයනය කරන රටවල් මොනවාද කියල හොයල බලන්න.
ඔබ තරඟ කරන්නෙ එක ඇබෑර්තුවකට වෙන්න පුළුවන්. ඊට විශාල ප්‍රමාණයක් ඉල්ලුම්කරුවන් සිටින්නට පුළුවන්. ඉතින් මේ වගේ සරළ දෙයකට ටිකක් මහන්සි වීම හරහා ඔබට වඩා හැකියාවන් ඇති, ඔබට වඩා දැනුමක් ඇති කෙනෙක්ට වඩා ලකුණු ලබා ගන්න ඔබට හැකි වෙන්නට ඉඩ තිබෙනවා. මොකද සම්මුඛ පරීක්ෂණයකදී දැනුමට වඩා කෙනෙක්ගේ ආකල්ප සඳහා ලකුණු ලැබෙනවා.
ඔබ යනවා සම්මුඛ පරීක්ෂණයකට, මොකද්ද රැකියාව, "අලෙවි විධායක". ඔබට අලෙවි ප්‍රවර්ධනය ගැන තියෙන්නෙ පොඩි දැනුමක්. නමුත් ඔබ සමාගම ගැන හොඳට හොයල බලල යනව.
ඔබත් එක්ක තරඟ කරන්න ඇවිල්ල තිබෙනවා අලෙවි ප්‍රවර්ධනය ගැන පාඨමාලාවක් හදාරල තිබෙන පුද්ගලයෙකුත්. ඔහුට ඒ පිළිබඳව හොඳට දැනුම තිබෙනවා.

 හරි. ඔන්න සම්මුඛ පරීක්ෂණයට ඔබ දෙදෙනාම මුහුණ දෙනවා.
දෙදෙනාගෙන්ම අහනව මෙන්න මේ ප්‍රශ්නෙ.
"මෙම සමාගමේ රැකියාව ඔබට ලැබුණොත් ඔබ කොහොමද එය සාර්ථකව සිදු කරන්නෙ?"ඔබේ තරඟ කරුවා පිළිතුරු දෙනවා මෙන්න මෙහෙම.
"මගෙ අලෙවි ප්‍රවර්ධනය පිළිබඳව තිබෙන දැනුම භාවිතා කරල මම සැලසුම් හදල භාණ්ඩ අලෙවි කරනවා"ඔබ කොහොමද පිළිතුරු දෙන්නෙ???
"ඔබ සමාගමේ දැක්ම තමයි, ලංකාව තුළ .... භාණ්ඩ අලෙවියේ ප්‍රමුඛයා වීම. ඉතින් ඒ දැක්ම අනුව යමින්, මම මගේ දැනුම ඉතා ඉක්මනින් දියුණු කරගන්නා අතර, සමාගමේ දැක්ම වෙනුවෙන් හැකි උපරිමයෙන් කටයුතු කරනවා."ඔබ හිතන්නෙ කාටද වැඩිපුර ලකුණු ලැබෙන්නෙ???
අනිවාර්යයෙන් ඔබටයි. කොහොමද එහෙම උනේ??? ඕනෑම සමාගමක් කැමතියි සමාගමේ අවශ්‍යතාවය හඳුනාගෙන ක්‍රියා කරන අයට. ඉතින් එහෙම අයට තමා වැඩි ප්‍රමුඛතාවයක් ලැබෙන්නේ.ඔබට රැකියාව ලැබුණ. ඉතින් දැන් නිකං ඉන්න බෑ, ඔබ කිව්ව විදිහට මහන්සි වෙලා වැඩ කරන්න ඕනෙ.

මීට අමතරව, ඒ සමාගම පිළිබඳව තවත් විස්තර සොයා බලන්න. සමාගම ඇරඹුනේ කොයි කාලෙද, ඒකෙ ශාඛා එහෙම තියෙනව නම් ඒවට ගිහිල්ල එතන වෙන දේවල් පිරික්සන්න, ඉන්න අයත් එක්ක ටිකක් කතා කරල බලන්න. එතනට එන පාරිභෝගිකයින් එක්ක කතා කරල බලන්න. විස්තර එකතු කරගන්න. ඒ පොඩි දෙයක් හරි වටින්න ඉඩ තිබෙනවා. ඒ හැම දෙයක්ම ඔබට රැකියාව ලැබෙන්න තිබෙන ඉඩ කඩ ටික ටික හරි වැඩි වෙනවා.

එහෙනම් අද කොටසත් දැනට අවසන්.

පෙර ලිපියෙන් අපි මේ නව ලිපි මාලාවට ප්‍රවේශයක් ගත්ත. මේ ලිපි මාලාවේ අන්තර්ගතය කෙසේ වෙයිද යන්නත් ඒකෙදි කිව්ව. ඒක බලපු නැති කෙනෙක් ඉන්නව නම් මෙතනින් ගිහිල්ල ඒක බලන්න.

හරි. මුල්ම කොටස තමයි මේ. 

1. ඔබගේ සුදුසුකම් ගොඩනඟා ගැනීම.
1. ඔබගේ Resume එක යාවත්කාලීන කිරීම.
2. ඔබ ගැන කෙටි හැඳින්වීමක් සකස් කර ගැනීම.
3. ඔබ ඉගෙනීමට කැමති ඔබගේ රැකියාවට සම්බන්ධ දේ ලැයිස්තුවක් සකසා ගැනීම.

මේ පිළිබඳව ඉදිරියේදී සවිස්තරාත්මකව අපි කතා කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා. එතෙක් මේ ගැන ටිකක් සරළව කෙටියෙන් කතා කරමු.

ඔයා රැකියා හොයන්න පටන් ගන්න ඉස්සෙල්ල කරගන්න ඕනෙ දෙයක් තමයි ඔයාගෙ resume එක නිවැරදිව හා යාවත්කාලීනව සම්පූර්ණ වෙලා තියෙන එක. ඔබ ගැන සම්පූර්ණ විස්තර තිබෙන එය ඔබ ගැන පවසන වැදගත්ම තොරතුරු පත්‍රයක්. ඉතින් ඒක හොඳට හදාගන්න පොඩි ඉඟි ටිකක් අපි දෙන්නම්.

• සත්‍ය තොරතුරු වලින් එය පුරවන්න. බොරු දාන්න එපා. එහෙම කළොත් අනිවාර්යයෙන්ම ඔබ අමාරුවෙ වැටෙනවා.
• ඔබ සිදු කළ දේවල්, මුල් රැකියාවේදී සිදු කළ ක්‍රියාකාරකම් පවසන විට හැකි තරම් ක්‍රියාකාරී ප්‍රාණවත් වචන භාවිතා කරමින් ඒවා විස්තර කරන්න.
• නිරවද්‍යතාවය පරික්ෂා කරන්න. ඔබගේ resume තුළට ඔබ ඇතුළු කළ තොරතුරු වල නිවැරදි භාවයත්, ඒවායේ වාක්‍ය වල උක්තාඛ්‍යාත, වචන වල අක්ෂර වින්‍යාසයන් ඉතා පරික්ෂාකාරීව පරික්ෂා කර බලන්න. මක් නිසාද යත්, සමහර ඉතාම කුඩා වැරැද්දක් උනත් සමහර අවස්ථා වල ඔබට සම්මුඛ පරීක්ෂණයේදී සෘණාත්මක ලෙස බලපාන්න පුළුවන්. තවත් දෙදෙනෙකුට පමණ පෙන්වා වැරදි පරික්ෂා කරගන්න.
• Resume එක හරියාකාර format එකකින් ඉදිරිපත් කරන්න. ඒකෙ තියෙන දේවල් වගේම ඒකෙ පෙනුමත් හොද වෙන්න ඕනෙ. සරළ පෙනුමක් හා, සුකුරුත්තන් නැති සරල ෆොන්ට් භාවිත කරන්න. (Arial, Times, Cambria වැනි) සුදු කඩදාසිය මත කලු වර්ණයෙන් මුද්‍රණය කරගන්න. කියවන්න පහසු වෙන තරම් line spacing, margins භාවිතා කරන්න. අදාල කොටස් වෙන් කර පෙන්වන්නට Bold හා Italic ආකාර භාවිතා කරන්න. වැදගත්ම දෙයක් තමයි ඔයාගෙ නම සහ සම්බන්ධ කරගත හැකි ආකාර පිළිබඳව විස්තර ඉතා පැහැදිලි හා පහසුවෙන්ම දැක ගත හැකි අයුරින් පෙන්වන්න.

ඔබ ගැන කෙටි හැඳින්වීමත් මෙතරම් වැදගත් ඇයි?

සාමාන්‍යයෙන් සැලසුම් සහගත සම්මුඛ පරීක්ෂණ (විශාල සමාගම් වලින් එහෙම කරන) වලදී ඔබගෙන් අහන මුල්ම ප්‍රශ්නය තමයි "ඔබ ගැන අපිට යමක් පවසන්න" කියන එක. මේ කියන්නෙ ඔයා ඉපදුනු දවස ඉඳල ඔයා ගැන කියන්න කියල නෙමෙයි. අර පොඩි කාලෙ කළ My self රචනාව නෙමෙයි මේ. මේක ගොඩක් අය වරද්දගන්නව. එහෙම ඉපදුනු හැටියි ගෙදර විස්තරයි ඔක්කොම කියන අය මම දැකල තිබෙනවා. ඒ අයට නම් ජොබ් එක හම්බ වෙයිද කියල නම් මම දන්නෙ නෑ. 

එතකොට අපි මොනවද ඒ වෙලාවට කියන්න ඕනෙ??

මේකට ඕනෙ වෙන්නෙ මිනිත්තු 2ක් වගේ පොඩි කාලයක්. ඔයාගෙ පසුබිම කොහොමද, ඔයා මොනවද කරන්න කැමති (විනෝදාංශ නෙමෙයි, වෘත්තීයමය වශයෙන්), ඔයා ලබාගත් ජයග්‍රහණ, මුල් රැකියාවක් කළා නම් ඒකෙදි කළ දේවල්, ඔයාගෙ අනාගත බලාපොරොත්තු, වගේ දේවල් හරහා ඔයාගෙ කටහඬ අවධි කර ඔයා ගැන ඔයා හිතන හැටි දැනගන්නයි එයාට ඕනෙ. 

ඉතින්?

මේකට හොඳට ලෑස්ති වෙන්න ඕනෙ. මොකද මේක ඔයාට ඔයා ගැන නිදහසේ කියන්න තිබෙන වටිනා අවස්ථාවක්. ලකුණු ගොඩක් ගන්න පුළුවන් අවස්ථාවක්. කියන්න ඕනෙ දේවල් ටික පිළිවෙළට වරද්දන්නෙ නැතිව කියන්න හොඳට පාඩම් කරගන්න. හැබැයි කටපාඩමෙන් ඉස්කෝලෙදි ගාථ කිව්ව වගේ නෙමෙයි හරිද. සැහැල්ලුවෙන්, නිවැරදිව, පැහැදිලිව කතා කරන්න. පුළුවන් තරම් කෙටි කරන්න. තත්පර 30ක් - මිනිත්තු 2ක් ප්‍රමාණවත්. ඊට වඩා දික් කරන්න එපා. 

දන්න හඳුනන කෙනෙක් ඉස්සරහ කතා කරන පුරුදු වෙන්න.

මේක තවත් වැදගත් වෙන අවස්ථාවක් තමයි තවත් පිරිසක් හමු වෙලා නව සබඳතා සාදා ගන්නා අවස්ථාවක්. සාදයකදි, රැස්වීමකදි නව කණ්ඩායමක් එක්ක ඔබට කතා කරන්න අවස්ථාවක් ලැබෙනව. නව සබඳතා ගොඩනඟාගන්න. එතකොට එයාලට ඔබ ගැන කියන්න හොඳ අවස්ථාවක්. එතකොට හැබැයි මිනිත්තු දෙකක් කතා කරන්න යන්න එපා. තත්පර 30ක් හෝ ඊට කෙටි කාලයකට සීමා කරන්න. 

වෘත්තිය සම්බන්ධ, වෘත්තීය වටිනාකමක් සහිත ඔබ ඉගෙන ගන්නට කැමති දේවල් ලැයිස්තුවක් ඔබ සකස් කරගත යුතුයි.

ඒ මොකටද???

ඔයා සම්මුඛ පරීක්ෂණයට ගියාම පරීක්ෂකයා ඔයාගෙන් අහනව ඉදිරි සැළසුම් කොහොමද, අනාගත බලාපොරොත්තු කොහොමද කියල. මොනවද දෙන උත්තර?

ඔයාව ජොබ් එකට ගන්න සේවා යෝජකයා කැමතියි ඔයා ජොබ් එකෙන් ඉස්සරහට දියුණු වෙන්න සැලසුම් කරගෙන ඉන්නෙ කියල දැනගන්න. අනික එහෙම දියුණු වෙන්න හිතන්නෙ නැති කෙනෙක් වැඩට අරගෙන වැඩකුත් නෑනෙ. 

ඉතින් අන්න ඒ නිසා, ඔයා ඒ ඉල්ලුම් කරපු රැකියාවෙන් ඉස්සරහට යන්න පුළුවන්, ඒ රැකියාව හා සම්බන්ධ වැඩි දැනුමක් ලබාගන්න කරන්න පුළුවන් දේවල් ටිකක් ලැයිස්තුගත කරගෙන යන එක වැදගත් වෙනවා. කියවන්න පුළුවන් යම් පොත් කිහිපයක නම් බලාගන්න, ඉස්සරහට එන්න තිබෙන සම්මන්ත්‍රණ පිළිබඳ හොයල බලන්න, කළ හැකි පාඨමාලා පිළිබඳ සොයා බලන්න,

තවත් ඉස්සෙරහට ඉගෙනගෙන තවත් දියුණු වෙන්න කැමති අයට රැකියා දෙන්න කවුරුත් කැමතියි.

සාමාන්යයෙන් හැම රැකියාවකටම වගේ ඕනෙ වෙන හැකියාවන් කිහිපයක් මම කියන්නම්.

තාර්කික චින්තනය හා තොරතුරු එකලස් කිරීමේ හැකියාව.

හුඟක් රැකියා වලදි තොරතුරු විශාල ප්‍රමාණයක් එක්ක වැඩ කරන්න අවස්ථා තිබෙන්න පුළුවන්. ඉතින් ඒවා පිළිවෙලකට සකසල නිවැරදි අවසන් නිගමන ලබා දීම ඉතා වැදගත් වෙන්න ඉඩ තිබෙනවා.

තාක්ෂණික හැකියාවන්.

තාක්ෂණය නම් දැන් නැතිවම බැරි දෙයක් වෙලානෙ. ඔබට පුළුවන් වෙන්න ඕනෙ සාමාන්‍ය පරිගණක දැනුමක් සහිතව පරිගණකයකින් සිදුකර ගන්න ඕනෙ වෙන මූලික කටයුතු සිදු කරගන්න. ඒත් එක්කම scanner එකක්, ඡායා පිටපත් යන්ත්‍රයක් වගේ අදාල රැකියාව හා සබැඳී තිබෙන යම් තාක්ෂණික වැඩ කටයුතු තනිව සිදුකරගන්න. මේකෙන් කියවෙන්නෙ නෑ ඔබ තාක්ෂණික විෂයන් හදාල පුද්ගලයෙක් වෙන්න ඕනෙ කියල. මූලික දැනුම පමණයි අවශ්‍ය.

හොඳ සන්නිවේදන හැකියාවක්.

සේවා දායකයෙක්, සේවකයෙකුගෙන් බලාපොරොත්තු වන විශේෂම දෙයක් තමයි හොඳ සන්නිවේදන හැකියාවක්. තමන්ට කියන්න ඕනෙ දේ නිවැරදිව හා හරාත්මකව, වාචිකව හෝ ලිඛිතව පැවසීමට හැකි වීම ඉතාම වටිනා හැකියාවක්. ඒ හැකියාව හොඳින් තිබෙන අයට පහසුවෙන් රැකියාවක් හොයාගන්න පුළුවන්. මේ කාලයේදී නම් මේක වඩාත්ම අදාල වෙනවා ඉංග්‍රීසි භාෂා දැනුමට. වාචික හා ලිඛිත දෙකම.

හොඳ අන්තර්පුද්ගල සබඳතා.

රැකියාවක් කිව්වම තනියම ඉඳන් කරන දෙයක් නෙමෙයි. විවිධාකාරයේ පුද්ගලයින් එක්ක විවිධාකාරයේ දේවල් ඔබට සිදු කරන්න වෙනවා. ඉතින් සාර්ථක අන්තර්පුද්ගල සබඳතා ඇති කරගැනීම හා ඒවා පවත්වා ගැනීම ඉතාම වැදගත් සාධකයක් වෙනව, රැකියාවේ සාර්ථකත්වයට. 

ඊලඟ ලිපියෙන් කතා කරමු සූදානම් වන ආකාරය ගැන.